
Liep de schade in Rome echt in de miljoenen? 
NRC Handelsblad
24 februari 2015 dinsdag


Section: In het nieuws
 Door onze redacteuren Wilmer Heck en Tom Vennink

Factcheck  FeyenoordvandalenItaliaanse en Nederlandse media berichtten na de rellen in Rome over  'miljoenenschade'. Kloppen die schattingen? 
Amsterdam. De schade die Feyenoordsupporters vorige week in Rome aanrichtten liep in de miljoenen, zo schreven Italiaanse kranten daags na de rellen. Een bewering die veel Nederlandse media direct overnamen. Maar Feyenoordfans die in de Italiaanse hoofdstad waren, noemen de berichten over 'verwoesting' overdreven. 
Dit weekend zong het bedrag van 8,5 miljoen euro veelvuldig rond, afkomstig uit de rechtse Romeinse krant Il Tempo. Andere Italiaanse media schreven over ,,minstens 3 miljoen euro". 
Bedragen die werden overgenomen door persbureau ANP, dat de bron is van veel berichten die op Nederlandse nieuwssites verschijnen. Vrijdag bracht het ANP een bericht met de kop 'Schade Feyenoordrellen zeker 3 miljoen'. Het haalde zakenkrant Il Sole 24 Ore aan, die schreef over verliezen van 3 miljoen euro omdat winkels tijdelijk moesten sluiten.  
In een ANP-bericht op dezelfde dag waren de aanhalingstekens om de '3 miljoen' verdwenen en werd de miljoenenschade vermeld als feit. Zo verscheen de 'miljoenenschade' als een feit in veel Nederlandse media. 
 Il Sole 24 Ore specificeerde zijn schatting niet. Il Tempo deed dat op zijn voorpagina zaterdag wel: volgens de krant zijn er zeven schadeposten, in totaal goed voor 8.580.000 euro. De bedragen van Il Tempo worden hiernaast feitelijk gecheckt. 
M.m.v. Marc Leijendekker. 
 Il Tempo rekent de inzet van mankracht en middelen tot schade van de rellen. Maar de Romeinse politie kondigde voor de komst van Feyenoord al aan 1.400 manschappen ME in te zetten. Die kosten zouden sowieso zijn gemaakt. 
Bij de Romeinse politie kon gisteren niemand reageren op de vermeende 'schade aan de politie'. Bekend is dat enkele Romeinse ME'ers licht gewond raakten bij de schermutselingen. Of dat tot medische kosten heeft geleid, is onbekend. Vandaar: niet te checken. 
De ochtend na de rellen op het Piazza di Spagna (het plein met de Spaanse Trappen) inspecteerden archeologen de Barcacciafontein op schade. Honderdtien krassen, was hun conclusie. Hoeveel kost het om krassen te herstellen op een fontein uit 1627, die gebouwd werd door Pietro Bernini (de vader van de beroemde beeldhouwer Gian Lorenzo Bernini)? 
De Romeinse gemeentedienst voor cultureel erfgoed, die het onderzoek naar de fontein uitvoerde, laat via een woordvoerder per e-mail desgevraagd weten: ,,De schade aan de Barcaccia-fontein is minder dan 10.000 euro." Om hoeveel euro het precies gaat, moet duidelijk worden na de restauratiewerkzaamheden. 
Giovanna Marinelli, cultuurwethouder van Rome, bevestigt desgevraagd dat het om minder dan 10.000 euro aan schade gaat. ,,Het nieuws uit Il Tempo klopt niet", schrijft haar woordvoerder in een reactie per mail. 
Minder dan 10.000 euro is minder dan 1 procent van de miljoen euro die Il Tempo schatte. Onwaar dus. 
 Massimo Giovanardi, Italiaan en hoogleraar citymarketing aan de Universiteit van Leicester in Engeland, stelt: ,,Het is mogelijk dat Rome hier iets van merkt, want er waren negatieve beelden van Rome in de media. Maar het is onmogelijk nu al een schatting te maken." 
Erik Braun, stedelijk econoom aan de Erasmus Universiteit, is ook sceptisch over het bedrag:. ,,Je kan niet zeggen dat de schade nul is, maar een miljoen is zwaar overdreven. Dit was een eenmalig incident. De grootste imagoschade is voor Feyenoord." Imagoschade van 1 miljoen euro valt op geen enkele manier hard te maken. Oftewel: ongefundeerd. 
De gemeente Rome bevestigt dat de schoonmaakkosten per plein 10.000 euro bedroegen. Maar ook zonder ongeregeldheden zouden twee door fans bezochte pleinen vervuild zijn. Vuilnisbakken zijn er nauwelijks, de gemeente had niet voor tijdelijke toiletten gezorgd. De schoonmaakkosten zijn gemaakt, maar het is niet te zeggen of die zonder rellen ook gemaakt zouden zijn. Vandaar: niet te checken. 
Ook buiten het centrum richtten de Feyenoordfans vernielingen aan. Videobeelden van de Italiaanse krant Gazzetta dello Sport tonen het zwaar beschadigde interieur van een bus die gebruikt werd voor het vervoer van de fans. De plafonds zijn ingeslagen en de verlichting aan de wanden is vernield. De bus is eigendom van busmaatschappij Atac, die een groot deel van het openbaar vervoer verzorgt in Rome. Atac was gisteren niet bereikbaar voor een reactie, de gemeente wel. Volgens een gemeentewoordvoerder bedraagt de schade aan de bussen 150.000 tot 200.000 euro. Iets minder dan Il Tempo berichtte, maar niet veel minder. Grotendeels waar dus. 
Hier zegt de gemeente geen informatie over te hebben. ,,Dat hangt ook af van de individuele verzekeringen die mensen daarvoor hebben afgesloten", laat de woordvoerder weten. Op videobeelden is te zien dat bij het verdrijven van de Feyenoordfans van het Piazza di Spagna één autoruit wordt ingeslagen. Ook vallen er scooters om in het gedrang - onbekend is of die daarbij beschadigd raken. Eveneens onbekend is de eventuele schade die een supporter aanricht door over een auto heen te lopen. Il Tempo was  niet bereikbaar voor commentaar. De bron van de 60.000 euro blijft onbekend; deze bewering blijkt niet te checken. 
Op twee plekken sloten horeca en winkels hun deuren vroegtijdig vanwege rellende Feyenoordsupporters: woensdagavond op het Campo de' Fiori en donderdagmiddag op de Piazza di Spagna. 6 miljoen schade, volgens Il Tempo. 
Confcommercio Roma, de Romeinse belangenvereniging voor winkeliers en horeca, zegt desgevraagd dat het om 3 miljoen euro gaat. 
Maar ook hierop valt wat af te dingen. Zo sloot een deel van de horeca vanwege de drooglegging die de prefectuur afkondigde. En andere ondernemers bleven gewoon open, leert een telefonische rondgang . Om hoeveel gemiste inkomsten het in totaal precies gaat, valt niet te zeggen. Duidelijk is wel dat niet alle winkels en horeca omzet misliepen. De 6 miljoen is volgens ondernemers sowieso onwaar. 
 